Persprijs 2010

Persprijswinnaar Leestmans wijst op mensonwaardig gevangeniswezen

Door Madeleen Wesseling
Hij is er trots op, de Persprijs Jacques van Veen 2010 te hebben gewonnen. De vlaming Dirk Leestmans, samen met Mark De Visscher maker van de VRT-televisiedocumentaire ‘Prison Complet’, noemt het een hele eer om met de prestigieuze prijs ‘een beetje te pronken’. Wat echter vooral opvalt is zijn betrokkenheid en bevlogenheid met het onderwerp waarvoor hij de prijs kreeg.

‘Laten we wel goed beseffen waar het hier om gaat,’ aldus Leestmans bij de feestelijke prijsuitreiking op vrijdag 5 november. ‘Wij hebben de onmenselijke toestanden gezien die zich in de overbevolkte gevangenissen (van België; red.) afspelen. Het is een beschaafde samenleving onwaardig om gedetineerden, gestraften en vooralsnog onschuldigen in voorarrest zo mensonwaardig te behandelen. Er zitten 10.800 mensen gevangen op een capaciteit van 8600 plekken. Straffen onder de drie jaar worden in België niet eens geëxecuteerd omdat er geen plaats is in de gevangenissen. Daarom leggen rechters maar straffen op van drie jaar en één dag – om er zeker van te zijn dat er een begin van uitvoering zal komen. Heel schokkend allemaal.’

uitreiking

Mede-winnaar Dirk Leestmans en voorzitter Ulco van de Pol

 

Ongeveer tachtig mensen bezochten de prijsuitreiking in de Amsterdamse Groote Club. Het waren vooral vertegenwoordigers uit de wereld van het recht en de media.

Harm Brouwer, voorzitter van het College van Procureurs-Generaal, benadrukte in zijn inleiding het belang van goede justitieverslaggeving. ‘Juist in een gemedialiseerde samenleving zullen goede justitieverslaggevers duidelijk moeten maken wat in de rechtspleging belangrijk is en waarom dat zo is. Opdat burgers zich een genuanceerde mening over die rechtspleging kunnen vormen,’ aldus Brouwer.

Hij wees op de kwaliteit van de rechtbankverslaggeving, die door allerlei factoren als bezuinigingen bij de media onder druk staat. ‘Gezag is niet meer vanzelfsprekend voor de rechtspraak, voor het Openbaar Ministerie en ook niet voor de journalistiek. De gevestigde orde schudt op zijn grondvesten. Tegelijkertijd vinden de burgers wel dat de instituten van het recht moeten blijven bestaan omdat ze de pijlers zijn van de constitutionele democratie. Verbeelding en werkelijkheid vechten bij zo’n breukvlak in maatschappelijke verhoudingen om het primaat. En juist daar ligt een belangrijke opgave voor de journalistiek als die inderdaad een serieuze bijdrage wil leveren aan de meningsvorming in onze democratische rechtsstaat. Willen de laatste rechtbankverslaggevers het licht daarom aanlaten en er liefst nog een paar heldere peertjes bij plaatsen? De strafrechtspleging zou er wel bij varen,’ aldus Brouwer.

uitreiking_jury

Harm Brouwer

Behalve Harm Brouwer sprak ook Frits Spangenberg, oprichter van het onderzoeksbureau Motivaction. Hij schetste recente ontwikkelingen in de huidige maatschappij waar die zelfde maatschappij zich niet aan zal kunnen onttrekken. Zo zullen er steeds minder gezags- en plichtsgetrouwe burgers – waartoe ook de rechterlijke macht behoort – zijn, citeerde Spangenberg uit onderzoek van Motivaction. De burgerlijke ongehoorzaamheid zal toenemen. ‘Spannende tijden om er goed over na te denken hoe wij de maatschappij zullen moeten gaan inrichten,’ aldus Spangenberg.